عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٨٧ - احكام تدبير

ترجمه:

شرط در صيغه تدبير

در صيغه تدبير دو امر شرط مى‌باشند.

١- تنجيز يعنى مجرد بودن آن از تعليق به شرط و صفت.

٢- معلق بودن صيغه به بعد از وفات بلافاصله.

بنابراين اگر مولى بگويد:

انت حرّ بعد وفاتى بسنة (يعنى تو بعد از يكسال كه از مرگ من گذشت آزادى) باطل مى‌باشد.

شرائط مجرى و مباشر صيغه‌

در مباشر و كسى كه صيغه را اجراء مى‌كند امورى به شرح زير شرط مى‌باشند:

١- كمال.

٢- اختيار.

٣- جواز تصرّف.

فرع‌

در تدبيركننده اسلام شرط نيست، بنابراين مباشرت كافر در اجراء تدبير اگر چه حربى باشد صحيح است پس اگر كافر حربى، شخص حربى همچون خود را تدبير نمود و پس از آن يكى يا هردو رقّ مسلمين واقع شدند تدبير باطل مى‌شود.

فرع‌

اگر مملوك مدبّر كه كافر تدبيرش نموده اسلام آورد به جبر و قهر او را مى‌خرند اگر چه كافر تمايل نداشته باشد و بدين ترتيب تدبيرش باطل مى‌شود.

احكام تدبير

الف: اگر كنيزى كه مولايش او را تدبير كرده از عبدى باردار و حامله شد مولودش همچون مادر مدبّر است.